ปุ๋ยหมัก: การทำปุ๋ยหมักในไร่นา

สาระน่ารู้ปุ๋ยหมัก

การทำปุ๋ยหมักในไร่นา

ซากพืชโดยปกติเมื่ออยู่ในธรรมชาติ จุลินทรีย์ที่อยู่ในซากพืชและอยู่ในดินจะค่อยๆย่อยสลายให้ผุพัง แต่ถ้าเราสามารถจัดปัจจัยต่างให้เมาะแก่การที่จุลินทรีย์จะเติบโตได้ เช่น การเพิ่มธาตุอาหาร ใส่มูลสัตว์ การรักษาความชื้น และการกลับกองปุ๋ยเป็นครั้งคราว จะช่วยให้ซากพืชเน่าเปื่อยเร็วยิ่งขึ้น วิธีการทำปุ๋ยหมักในไร่นามีดังนี้

สถานที่หมักควรอยู่ใกล้ไร่นา เพื่อความสะดวกในการนำปุ๋ยไปใช้ บริเวณที่ทำกองปุ๋ยควรเป็นที่เนินและมีคูระบายน้ำล้อมเพื่อป้องกันน้ำขังเมื่อฝนตก
วางผังกองปุ๋ยให้เหมาะสมเพื่อให้ผลิตปุ๋ยหมักได้มากและทำงานได้สะดวก สำหรับหารเตรียมกองปุ๋ยนั้น หากซากพืชท่อนยาวเกินไปก็ควรสับให้เป็นท่อนสั้นๆเพื่อความสะดวกในการกลับกองปุ๋ย กองซากพืชเป้นกลุ่มๆให้มีความกว้างประมาณ 2-3 เมตร สูงไม่น้อยกว่า 1 เมตร เพื่อให้กองปุ๋ยร้อนระหว่างการย่อยสลายและไม่แห้งเร็วจนเกินไป ส่นความยาวของกองให้พอเหมาะกับขนาดของพื้นที่ ในกรณีที่ใช้รถแทรกเตอร์ในการกลับกองปุ๋ย ควรเว้นช่องระหว่างกองปุ๋ยประมาณ 3 เมตร นอกจากนี้ควรเว้นพื้นที่ด้านหนึ่งขนาดเท่ากองวัสดุที่ออกแบบให้ สำหรับพื้นที่รองรับการกลับกองปุ๋ยระหว่างการผลิต
ควรผสมมูลสัตว์เนื่องจากเป็นแหล่งของจุลินทรีย์และอาหารของจุลินทรีย์ จึงช่วยเร่งการสลายตัวของซากพืช นอกจากนี้การใช้เชื้อเร่งปุ๋ยหมักที่ดีตามอัตราส่วนและวิธีการใช้ที่ระบุไว้ ก็จะช่วยให้การสลายของวัสดุกองเร็วขึ้น
ระหว่างการหมักควรรดน้ำให้พอชุ่มเสมอ กลับกองทุกๆ 1-2 สัปดาห์ ใช้เวลาหมักทั้งสิ้นประมาณ 2-3 เดือนก็สามารถนำไปใช้ได้ ปุ๋ยหมักที่เหมาะแก่การนำไปใช้ควรจะยุ่ยและมีสีดำหรือน้ำตาลเข้ม

เชื้อเร่งสำหรับทำปุ๋ยหมัก หมายถึงจุลินทรีย์ที่สามารถย่อยสลายซากพืชได้เร็วกว่าจุลินทรีย์ในธรรมชาติ จึงช่วยย่นระยะเวลาในการหมัก ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ซึ่งประกอบด้วยเชื้อราและแบคทีเรียซึ่งมีประสิทธิภาพสูงในการย่อยสลายอินทรียสารมีมากมายให้เกษตรกรเลือกใช้ เชื้อเร่งที่ดีนอกจากจะมีประสิทธิภาพในการดเร่งการย่อยสลายซากพืชให้เป็นปุ๋ยแล้ว ยังร่วมมือกับจุลินทรีย์ทางชีวภาพได้เป็นอย่างดี ไม่ทำลายสมดุลของสิ่งมีชีวิตใต้ดินจนก่อให้เกิดโรคระบาดของโรคพืชหรือเป็นอันตรายต่อคนและสัตว์เลี้ยง แม้จะไม่มีเชื้อเร่งปุ๋ยหมักก็ไม่เป็นอุปสรรคในการผลิตปุ๋ย เนื่องจากจุลินทรีย์ที่ติดมากับวัสดุในกองจะมีจุลินทรีย์เหล่านี้มากเหลือเฟือ สามารถเจริญเติบโตได้ดีในสภาพที่เหมาะสมและย่อยสลายวัสดุในกองได้อย่างรวดเร็ว

ในบทความถัดไป เราจะมาทำความเข้าใจการผลิตปุ๋ยหมักเพื่อการค้ากันค่ะ