การใช้ปุ๋ยแบบระบบเกษตรอินทรีย์

สาระน่ารู้เรื่องปุ๋ยแบบระบบเกษตรอินทรีย์

การผลิตพืชอินทรีย์ที่ได้มาตรฐาน ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ 9 ประการ เริ่มจากการเลือกพื้นที่ การวางแผนจัดการ การเลือกพันธุ์ การปรับปรุงและบำรุงดิน การจัดการศัตรูพืช การเก็บเกี่ยว การจัดการหลังการเก็บเกี่ยวและการเก็บรักษา การขนส่งและการแปรรูป การปรับปรุงและบำรุงดินเป็นกิจกรรมส่วนหนึ่งที่ทำให้พืชอินทรีย์ตามวัตถุประสงค์ เกษตรอินทรีย์ () คือระบบการปลูกพืชที่คำนึงถึงสภาพแวดล้อม รักษาสมดุลของธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ จึงจัดระบบนิเวศให้คล้ายกับธรรมชาติมากที่สุด การบำรุงดินโดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์และอนินทรียสารบางชนิด ส่วนการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช ก็ใช้สารและวิธีการอนุญาตให้ใช้ หากผู้ผลิตปฏิบัติได้ตามมาตรฐาน ผลผลิตย่อมปลอดจากผลตกค้างของสารเคมีที่ใช้ควบคุมศัตรูพืช ส่วนคุณภาพหลายด้านและองค์ประกอบทางเคมีของผลผลิตพืชอินทรีย์บางชนิดที่ทดสอบแล้ว เช่น กล้วยหอม สตอเบอรรี่และมะเขือเทศ ไม่มีความแตกต่างจากการผลิตโดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมี การผลิตพืชอินทรีย์ในประเทศไทยมี 3 แบบคือ

 

แบบที่ 1 เกษตรกรหรือกลุ่มเกษตรกรร่วมกัน ผลิต “พืชอินทรีย์” ตามวิธีการที่กำหนดกันเอง ไม่ได้ผลิตตามมาตรฐานของกรมวิชาการเกษตร จึงไม่มีใบรับรองที่แสดงว่าผลิตภัณฑ์นั้นได้รับการตรวจสอบตามมาตรฐานของการผลิตพืชอินทรีย์ เป็นการผลิตเพื่อบริโภคกันเองภายในกลุ่มหือเป็นสินค้าที่จำหน่ายกันเพียงแค่ในท้องถิ่น

 

แบบที่ 2 เป็นการผลิตตามมาตรฐานการผลิตพืชอินทรีย์ของกรมวิชาการการเกษตร ผ่านการตรวจสอบและมีใบรังรอง

 

แบบที่ 3 เป็นการผลิตเพื่อส่งออกและใช้มาตรฐานของประเทศผู้นำเข้า ซึ่งภาคเอกชนที่รับซื้อสินค้าจะติดต่อกับผู้ผลิตในประเทศของผู้นำเข้า ซึ่งภาคเอกชนที่รับซื้อสินค้าจะติดต่อกับผู้ผลิตในประเทศไทยโดยตรง

 

สินค้าเกษตรอินทรีย์เป็นสินค้าที่ผู้บริโภคทั้งในและนอกประเทศให้ความสนใจและสั่งซื้อมากตามขึ้น ขณะเดียวกับผู้นำประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกาและประเทศในตลาดยุโรป ได้กำหนดมาตรฐานและระเบียบเบื้องต้นสำหรับเกษตรอินทรีย์และการแปรรูปตั้งแต่ พ.ศ. 2523 ทั้งได้ปรับปรุงกฎเกณฑ์ต่างๆเรื่อยมาจนเป็นมาตรฐานที่ใช้ในปัจจุบัน สินค้าส่งออกของไทยต้องได้มาตรฐานการผลิตในระดับสากลด้วย  จึงจะสามารถทำให้แข่งขันกับผู้ผลิตรายอื่นๆได้ ประเทศไทยถือเป็นผู้ผลิตสินค้าเกษตรแหล่งสำคัญของโลก จึงได้จัดทำมาตรฐานการผลิตพืชอินทรีย์และประกาศใช้เมื่อ พ.ศ. 2543 แล้วส่งเสริมให้ผู้ผลิตพัฒนากระบวนการผลิตพืชอินทรีย์ให้ได้มาตรฐานในระดับสากล เกษตรกรที่ประสงค์จะขอใบรับรองเพื่อแสดงว่าผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์นั้นๆ ได้ผ่านการสอบและรับรองตามมาตรฐานการผลิตพืชอินทรีย์ของกรมวิชาการเกษตร ต้องยื่นคำขอต่อหน่วยออกใบรับรองและตรวจสอบมาตรฐาน การผลิตเกษตรอินทรีย์

 

เมื่อได้รับคำร้องขอแล้ว เจ้าหน้าที่จะทำการตรวจสอบความถูกต้องของคำขอ สถานที่ผลิต บันทึกข้อมูลการผลิตและสุ่มเก็บตัวอย่างมาวิเคราะห์เพื่อการพิจารณาออกใบรับรอง หากเกษตรกรปฏิบัติตามและผ่านมาตรฐานการผลิตพืชอินทรีย์ของประเทศไทย ซึ่งสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย กรมส่งเสริมการเกษตรและกรมวิชาการเกษตรร่วมกันกำหนดไว้ ก็สามารถได้ใบรับรองและมีสิทธิติดฉลากเพื่อแสดงว่าเป็นผลผลิตหรือผลิตภัณฑ์อินทรีย์ที่ได้มาตรฐานของประเทศไทย

 

สำหรับคำนิยามของศัพท์ตามมาตรฐาน มีดังนี้

 

1.พืชอินทรีย์ หมายถึง พืช ผลิตผลและผลิตภัณฑ์จากพืชที่ได้จากการผลิตโดยใช้วัสดุธรรมชาติ ไม่ใช้พืชที่มีการตัดต่อพันธุกรรม รักษาความหลากหลายทางชีวภาพและไม่ก่อให้เกิดมลภาวะแก่สิ่งแวดล้อม

 

2. ผลิตผล หมายถึง พืชหรือส่วนของพืชที่ผลิตจากระบบเกษตรอินทรีย์

 

3. ผลิตภัณฑ์ หมายถึง ผลผลิตจากพืชหรือส่วนของพืชที่ผลิตจากระบบเกษตรอินทรีย์โดยผ่านกรรมวิธีการแปรรูป

 

4. หน่วยรับรองการผลิตเกษตรอินทรีย์ คือ องค์กรภาครัฐซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในการควบคุมและกำกับดูแลมาตรฐานการผลิตแบบเกษตรอินทรีย์ รวมทั้งให้การรับรองหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการออกใบรับรองและตรวจสอบมาตรฐานการผลิตแบบเกษตรอินทรีย์

 

5. หน่วยงานออกใบรับรองและตรวจสอบมาตรฐานการผลิตพืชแบบเกษตรอินทรีย์ หมายถึง หน่วยงานซึ่งทำหน้าที่ตรวจสอบและออกใบรับรองการผลิตพืชอินทรีย์ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้

 

หลักการบำรุงดินในการผลิตพืชแบบเกษตรอินทรีย์ ได้แก่ ปลูกพืชหมุนเวียนใช้เฉพาะพืชตระกูลถั่วร่วมในระบบการปลูกพืชหมุนเวียน ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยคอกและปุ๋ยหมัก ใช้วัสดุอินทรีย์คลุมดินและนำเศษซากพืช ตลอดจนวัสดุเหลือใช้จากการเกษตรในฟาร์มไปปรับใช้อย่างเหมาะสม สำหรับปุ๋ยอินทรีย์ทุกชนิดที่ผลิตจากวัสดุนอกฟาร์ม ก่อนใช้ต้องได้รับการรับรองจากทางการก่อน

 

สาระน่ารู้เรื่องปุ๋ยแบบระบบเกษตรอินทรีย์