การใช้ปุ๋ยพืชไร่ ตอน การปลูกถั่วเหลือง : ธาตุหลักในดิน
สาระน่ารู้การใช้ปุ๋ยพืชไร่
การใช้ปุ๋ยพืชไร่ ตอน การปลูกถั่วเหลือง
ธาตุหลักในดิน
1.ไนโตรเจน ถั่วเหลืองได้รับไนโตรเจนจากการตรึงของไรโซเบียมซึ่งอยู่ในปมราก เชื้อไรโซเบียมนี้อาจมาจากดินหรือคลุกเมล็ดก่อนปลูก สำหรับปริมาณของการตรึงไนโคตรเจนจากอากาศจะเริ่มมีมากเมื่อต้นถั่วมีอายุประมาณ 4 สัปดาห์หลังเมล็ดงอก ประมาณว่าถั่วเหลืองได้รับไนโตรเจน จากกระบวนการตรึงระหว่าง 25-75 % ของที่มีอยู่ในพืชทั้งหมด สำหรับปริมาณไนโตรเจนที่ได้จากการตรึง ขึ้นอยู่กับจำนวนปมและความสมบูรณ์ของราก ประสิทธิภาพของเชื้อไรโซเบียมและอัตราปุ๋ยไนโตรเจนที่ใช้ เนื่องจากการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนในปริมาณที่สูง ทำให้การพัฒนาปมรากในช่วงแรกๆล่าช้าออกไป จึงควรใช้ปุ๋ยไนโตรเจนรองพื้นในอัตราที่ต่ำ เพียงเพื่อช่วยให้ต้นอ่อนของถั่วเหลืองเจริญเติบโตได้ พัฒนาระบบรากและสร้างปมรากในระยะแรกได้ดี ทำให้มีจำนวนปมรากมากขึ้น การตรึงไนโตรเจนในช่วงเวลาต่อมาจึงมีอัตราสูง ปุ๋ยรองพื้นจึงควรมีธาตุไนโตรเจน 1.6-3.2 กิโลกรัม .N./ไร่ สำหรับถั่วเหลืองที่เจริญเติบโตดีและให้ผลผลิตสูงสุดนั้น มีน้ำหนักเมล็ดราว 10 กรัม/ต้น การให้ปุ๋ยไนโตรเจนอย่างเพียงพอในช่วงพัฒนาเมล็ด จะทำให้มีไนโตรเจนทั้งหมดในเมล็ดสูงถึง 560 มิลลิกรัม/ต้น
2.ฟอสฟอรัส ดินกรดมักมีปัญหาการขาดแคลนฟอสฟอรัส ดังนั้นการใส่ปุ๋ยในดินดังกล่าวตามผลการวิเคราะห์ดิน จึงมีความสำคัญและเป็นปัจจัยที่ช่วยให้ผลผลิตถั่วเหลืองสูง การศึกษาระดับวิกฤตของฟอสฟอรัสในดินจากการใช้น้ำยาสกัด Mehlich III เป็นชุดของดินที่นำมา ( ดิน : น้ำยาสกัด 1:10) แสดงว่าถั่วเหลืองจะให้ผลผลิตสัมพันธ์ 95 % เมื่อสกัดฟอสฟอรัสจากดินได้ประมาณ 55-82 มิลลิกรัม.P/กิโลกรัม หรือเฉลี่ย 64 มิลลิกรัม.P/กิโลกรัม ส่วนการสกัดด้วยวิธี Bray 2 ได้ค่าที่ต่ำกว่า 8 และ 8-15 และค่าที่สูงมากกว่า 15 มิลลิกรัม.P/กิโลกรัม แสดงว่าเป็นค่าในระดับต่ำ ปานกลางและสูง สำหรับถั่วเหลืองตามลำดับ
3.โพแทสเซียม เมื่อถั่วเหลืองได้รับธาตุอื่นเพียงพอแล้วยกเว้นโพแทสเซียม ผลผลิตสัมพันธ์จะสัมพันธ์กับปริมาณโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ในดิน กล่าวคือดินมีโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ต่ำกว่า 0.15 เซ็นติโมล/กิโลกรัม ถั่วเหลืองจะตอบสนองต่อการใส่ปุ๋ยโพแทสอย่างมาก หากสกัดดินด้วยโซเดียมไบคาร์บอเนต ถั่วเหลืองจะได้รับวิกฤตของโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้สำหรับถั่วเหลือง มีค่าเท่ากับ 37.7 มิลลิกรัม.K/กิโลกรัม (12 กิโลกรัม.K/ไร่หรือ 75 กิโลกรัม.K/เฮ็กตาร์) สำหรับในดินออกซิโซลถั่วเหลืองจะให้ผลผลิตสูงสุดเมื่อใส่ปุ๋ยอัตรา 16 กิโลกรัม.K/ไร่ (100 กิโลกรัม.K/เฮ็กตาร์) อาจแบ่งระดับของโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ จากการสกัดด้วยสารละลาย Mehlich 1 ออกเป็น 3 ระดับ คือ
– ระดับต่ำ มีโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ น้อยกว่า 23 มิลลิกรัม.K/กิโลกรัม
– ระดับปานกลาง มีโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ 23-40 มิลลิกรัม.K/กิโลกรัม
– ระดับสูง มีโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ มากกว่า 40 มิลลิกรัม.K/กิโลกรัม
ส่วนการสกัดด้วยแอมโมเนียมแอซิเตด PH 7 ได้ต่ำกว่า 40 ประมาณ 40-100 และค่าที่สูงมากกว่า 100 มิลลิกรัม.K/กิโลกรัม แสดงว่าค่า pH 7 อยู่ในระดับต่ำ ระดับปานกลางและอยู่ในระดับที่สูงสำหรับต้นถั่วเหลืองตามลำดับ นอกจากนี้การใช้น้ำยาสกัด Mehlich 1 และ DTPA สกัดสังกะสีในดิน พบว่าระดับวิกฤตของธาตุนี้สำหรับถั่วเหลืองคือ 0.8 และ 0.6 มิลลิกรัม.Zn/กิโลกรัม ตามลำดับ
